calque formation
Định nghĩa
Calque formation (danh từ) là một thuật ngữ ngôn ngữ học chỉ quá trình tạo ra một từ hoặc cụm từ trong một ngôn ngữ bằng cách dịch nghĩa đen từng yếu tố của một từ hoặc cụm từ từ một ngôn ngữ khác. Kết quả của quá trình này là một "calque" (từ vay mượn dịch thuật), tức là một biểu đạt được du nhập vào một ngôn ngữ thông qua việc dịch nguyên văn từ ngôn ngữ nguồn.
Ví dụ sử dụng
- (Từ "superman" là một calque formation từ tiếng Đức "Übermensch".)
- ("Skyscraper" trong nhiều ngôn ngữ là một calque formation từ thuật ngữ tiếng Anh.)
- (Cụm từ "flea market" là một calque formation từ tiếng Pháp "marché aux puces".)
Các cách sử dụng nâng cao
- Calque formation thường được sử dụng trong ngôn ngữ học so sánh và nghiên cứu về sự vay mượn ngôn ngữ, đặc biệt khi một ngôn ngữ mượn cấu trúc ngữ nghĩa thay vì hình thái âm thanh.
- Quá trình này có thể tạo ra các từ ghép hoặc cụm từ mới, ví dụ: là một calque formation từ tiếng Đức "Lehnwort", nhưng cần lưu ý rằng "calque formation" là khái niệm chính, không phải từ "loanword".
Biến thể và từ gần giống
- Calque (danh từ): kết quả của quá trình calque formation, tức là từ hoặc cụm từ được tạo ra.
- "Beer garden" is a calque from the German "Biergarten". ("Beer garden" là một calque từ tiếng Đức "Biergarten".)
- Loan translation (danh từ): đồng nghĩa với calque, chỉ việc dịch nguyên văn từ ngôn ngữ khác.
Từ đồng nghĩa
- Loan translation: dịch vay mượn, một hình thức vay mượn ngôn ngữ.
- Semantic loan: vay mượn ngữ nghĩa, nhưng khác ở chỗ semantic loan chỉ mượn nghĩa mới cho từ đã có, không tạo từ mới.
Các cụm từ liên quan
- To form a calque: tạo ra một calque.
- Linguists often study how languages form calques from each other. (Các nhà ngôn ngữ học thường nghiên cứu cách các ngôn ngữ tạo ra calque từ nhau.)
- To be a calque of: là một calque của (một ngôn ngữ khác).
- The Vietnamese phrase "điện thoại thông minh" is a calque of the English "smartphone". (Cụm từ tiếng Việt "điện thoại thông minh" là một calque của tiếng Anh "smartphone".)
Thành ngữ liên quan
Không có thành ngữ trực tiếp liên quan đến "calque formation", nhưng có thể tham khảo cụm từ: - Lost in translation: mất nghĩa khi dịch, thường liên quan đến các calque không chính xác. - Some calque formations can be lost in translation if the original meaning is not preserved. (Một số calque formation có thể bị mất nghĩa khi dịch nếu nghĩa gốc không được giữ nguyên.)